mán
397
raeð
Jfr barð-, ben-, brá-, bQð-, enni-, gunn-, há-, hlé-, hræ-, inn-, rauð-, sig-, ský-.
mánuðr se mpnuðr.
máreifir, m, 'mågens glæder', Leifa mór, ravnen, dens glæder, en kriger, p Tref 2.
máreitr, m, 'måge-land', hav, m-ar dagr, guld, Eg Lv 41 (rettelse for mjað-veitar).
Máríá, f, jomfru Maria, Has 52, Mv II 13, LU (passim), ingensteds i dette digt er det rigtigt at læse Márja, hvilken udtale kun findes Mgr 19.
Mársey, /, Mors (i Limfjorden), pul IV bbb 7.
máskeið, n, 'måge-bane', hav, verpa á m., — verpa á glæ, kaste i havet, o: göre noget forgæves, Arbj 24, m-s íúrr, guld, Krak 1.
mástallr, m, 'måge-sted', hav, m-s vis-undr, skib, Steinunn 2.
mástétt, /, urigtig v. 1. for marstétt, s. d.
máti, m, måde (ungt låneord), með æsku m-a, på ungdoms vis, Gd 7, i m-a, på den passende, rigtige, måde, Pet 30.
máttigr og mpttugr (i hds synes den förste form at være den fremherskende, den sidste findes dog ikke sjælden som v. 1.), adj, kraftig (også legemlig), mægtig, enn mátki munr Hávm 94, mátkir menn Hamd 19, beimar veröa mátkir LU 74, mátkar meyjar Grott 1, m-t vif Mgr 6, annarr enn mátkari Hyndl 44, m. kundr Arbj 14, m-igt hojuð áttar ESk 6, 8; m. sára sogns mágrennir ESk 8, 1, m. Kristr Sigv 9, 2, enn mátki goð Sól 10, m. andi ESk 6, 6, m. óðr, kraftigt, stærkt virkende kvad, Am 2, 1, m. moldpinurr, midgårds-ormen, Vsp 60, m-ig p Merl II 89, m-ig sól Sol 40; m-ig mildi Gd 55; — manns m-ig hond Merl II 67; m-ig ógn Has 32, m. dauði Gd 44. Jfr al-, á-, dáð-.
mátíuligr, adj, mægtig, om jomfru Maria, Mgr 17.
mátuligr, adj, passende (ungt låneord), m-t beizl Gd 34.
mávangr, m, 'måge-land', hav, kaga m-s, se, kigge, ud til havs, Ragn V 7.
með, præp, A) med acc, 1) med, idet det af præp. styrede betegnes som bragt med (af en anden og som denne ledsagende), m. her mikinn Hák 10, m. sina pegna Jorns 38, pyrja m. gram Si<?v 10, 3, fara m. fylki Frisa Vell 28, fara m. helming Mark 1, 28, koma m. pria tøgu Guðr III 5, ganga framm m. sveina Jorns 25, ganga á land m. danska dolga Jorns 40, koma m. afla slikan Sturl 3, 16, jfr m. dreyrfáar dróttir, blandt eller sammen med, Rdr 3; m. fleiri Hást 2, koma m. blót roðin Korm Lv 52, stiga fyr borð m. pungar kistur Jorns 36, ganga m. Gauts eld Korm 1, 4, fara m. Gríðar vqI pdr 9, m. sverð togin Hak 9, m. hvita skjoldu Am 2, 5, m. herskjoldu Sturl 5, 16, m. Brimis eggjar Sigrdr 14, fara m. fjornis fplu Jóms 42. — 2) til, at sinna m. algifris lifru Rdr 9, fara m. heiðin goð Hák 21,
koma m. aldir Hávm 27, koma m. regin Vafþr 26. — 3) om virksomhed, given sig af med noget, fara m. flimtan Mhkv 2, fara m. sojc Mhkv 16. — 4) om tilbehør, besiddelse, Jórðpn m. (v. 1.) æðar hreinar LU 37, m. heiðan orðróm Ht 14, m. hyggju stóra Anon (X) IB 10 a, m. (v. 1) stóran þrek Ólhv 3, 2, m. skœðan þokka Arn 2, 7, m. (v. I.) klókar varnir Lil 72, m. skeggit rauða Nj (XII) 7. - B) med dativ, 1) med, sammen med, i følge med, pry 13. 20, m. freka allir Vsp 51, m. Hymi Hym 35, m. runa minum Hyndl 5, fara m. hpfrum Hyndl 46, m. firum HHj 26, m. hildingum Hhund I 16, ganga m. veri, være gift med, Gudr II 27, fló m. fróðgum tívi Haustl 8, m. fullhuga Jorns 29, m. fóstra Aðalsteins ísldr 13, reis m. hQnum ESk 6, 4, teygja e-n m. sér Lil 18, hafa e-t m. sér Korm 1, 6, leiða m. sér LU 55, pyrja m. svorgoeli Sorva Vell 23, m. svipti sagna pdr 3, m. ýta sinni pdr 9, m. hverjum flokki Jorns 20. — 2) hos, sammen med, m. baugbrota Hhund I 17, m. Fjplvari Hárb 16, m. oðlingi Sigsk 10, m. Haraldi Harkv 18, m.gram Sigv 11, 1, m. Áleifi Hókr 6, m. pér Sigv 11, 6. 18, leita ek m. ýti finna ynði Nj 2. — 3) tilligemed, m. Óðins syni Ski 21. 22, nótt m. niðum Vafpr 24, tregi m. tprum Ski 30, tor m. trega Ski 29, m. austri, prum Hym 27, ni. ollu Hym 15, m. fylli fjornis Bragi 2, 3, m. rótum Gudr II 40, m. Mari pul lal, gramr m. gumnum Vell 29, haukr m. ulfi Krm 19, pórir m. Agli pham 1, 1, Yggs m. prum pdis 1, 1, m. syni Maddaðar ESk 8, 1, m. sinum gronnum LU 9, m. feðr ok anda Lil 57. ~ 4) blandt, mellem, glama m. gromum Håvm 31, vig m. virðum Grip 12, mægð m. mgnnum Grip 44, m. mpnnum ptjald, Aív 10 o. s. v., m. firum Ski 27, m. hplð-um Vsp 45, m. psum Vsp 48, pry 7, m. ýta sonum Hávm 68, m. Svium Yt 23, m. Sygnum Sigv 11, 9, m. þegnum Haustl 5, m. englum Rst 31, Lil 13; m. Hreiðgotum Vafpr 12, m. snotrum Håvm 5. 24, m. yfirmonnum Hyndl 13, m. hpm, skróm, vilmogum Håvm 134. — 5) mellem, jfr de sidste eksempler, m. jotna sonum ok goðum Vafpr 15. 16, skipta m. Qsum liði Hárb 25, deila vig m. verum Lok 22, deila mat m. mpnnum Lok 46, bera tilt m. tveim Lok 38, Vn. illum vinum Håvm 51. — 6) blandt, til, koma m. horskum Håvm 20, koma m. frosknum Håvm 64, Eåfn 17, koma m. ása sonum Lok 56, fara m. Óöni Hák 1, fórk m. feðrum þeira, jeg kom til, færdedes hos, Sigv 11, 17, nýkomin m. jotnum Haustl 10. — 7) med, ved, ved hjælp af (som redskab, middel), m. hleif, keri Håvm 52, m. ljósum, viði Hávm 100, m. sverði Fáfn 30, Hfr 2, 8, fsldr 10, m. hjorvi Krm 1 o. s. v., m. geiri Akv 14, m. eggjum Hyndl 15, m. bana Fáfnis Grip 15, in. knifi Am 59, m. munni Hhund I 36, binda m. boga strengjum Hamd 21, binda m.